Cognitieve gedragstherapie (CGT) is een vorm van wetenschappelijk onderbouwde psychologische behandeling. CGT wordt ingezet voor mensen met psychische klachten en stoornissen, maar kan in feite hulp en steun bieden voor iedereen. Cognitieve veranderingstechnieken maken daarom vaak deel uit van coaching.
Alle mensen hebben te maken met stress, conflicten en het verwerken van leed en verdriet.
CGT kan in de moeilijke situaties van het leven negatieve gedachten en overtuigingen, ook wel negatieve ‘zelfpraat’ genoemd, onderkennen en bewust te maken. Een psycholoog of coach werkt dan samen met de client om constructieve en tegelijkertijd ware en feitelijk gedachten te formuleren, die de negatieve zelfgesprekken vervangen.
Door het uitdagen en veranderen van negatieve overtuigingen en attitudes helpt CGT de emotionele regulatie te verbeteren. De client leert copingstrategieën om problemen aan te pakken.
Gedragsverandering
CGT is vooral dan belangrijk als een client last heeft van negatieve gedachten en zelfkritiek. Cliënten, die vooral vaardigheden willen leren om beter te communiceren of te luisteren, of conflicten constructief aan te pakken, zijn meer geholpen met klassieke gedragsverandering. Deze leerstrategien voor gedragsverandering horen ook bij een brede CGT.
Ook een gestructureerde probleemanalye hoort bij CGT: Wat is het probleem, wanneer treedt het op…
Meestal wordt CGT ook uitgebreid met technieken uit de positieve psychologie en mindfulness.
CGT: Kritische stemmen en strenge gedachten in je hoofd tegenspreken
Depressieve mensen, maar ook mensen onder stress, met burn-out en perfectionisten hebben vaak sterk negatieve gedachten. Deze gedachten zijn dan triggers voor emoties als angst, verdriet en boosheid.
Bij deze gedachten is de cognitieve interventie als deel van de Cognitieve Gedragstherapie bijzonder belangrijk en effectief.
Onderzoeker Aaron Beck heeft bijvoorbeeld de negatieve depressieve gedachten goed beschreven en onderzocht.
Voorbeelden van depressief negatieve concepten gaan vooral over:
• Het zelf: “Ik ben waardeloos en lelijk”
• De wereld: “Niemand waardeert me”
• De toekomst: “Het kan alleen maar erger worden!”
Beck vatte deze gedachten als cognitieve denkfouten op, die in de therapie besproken en gecorrigeerd worden.
Het doel in de therapie is vaak om deze gedachten meer specifiek en concreet te maken en zo alternatieve gedachten te formuleren. Het is belangrijk dat de client deze alternatieve gedachten als waar ervaart. Het gaat er absoluut niet om de client te instrueren, de “verkeerde” gedachten los te laten en de “juiste” gedachten daarvoor in plaats te zetten. Maar het is belangrijk dat een client samen met de coach alternatieve gedachten benoemt, die waar zijn en die als tegengedachte ingebracht kunnen worden tegen kritische stemmen in het hoofd.
Voorbeelden van realistische tegengedachten
“Ik ben waardeloos” tegengedachte op basis van input van de client: “Ik help mijn oude moeder”.
“Niemand waardeert mij” tegengedachte: “Mijn buurvrouw vind het fijn als ik boodschappen voor haar meeneem.”
“Alles wordt alleen maar erger” tegengedachte: “Voor morgen is mooi weer voorspeld.”
Het ontwerpen van tegengedachten vraagt om creativiteit en om een goede vertrouwensrelatie tussen therapeut/coach en client.
Vaak is het niet nodig, dat de client de negatieve gedachte volledig opgeeft…een realistische balans is al een grote vooruitgang.
