welzijn Archives - Coach psycholoog Den Haag

Psychologische rijkdom: de derde dimensie van een goed leven

Wat is een goed leven? De psychologie heeft op die vraag de afgelopen veertig jaar twee antwoorden gegeven.
Het eerste antwoord is het gelukkige leven: een leven waarin iemand tevreden is met hoe het gaat, vaker positieve dan negatieve emoties ervaart en zich thuis voelt in zijn omstandigheden.
Het tweede antwoord is het betekenisvolle leven: een leven met richting en doel, waarin iemand het gevoel heeft ertoe te doen en bij te dragen aan iets dat groter is dan hijzelf.
De Amerikaans-Japanse psycholoog Shigehiro Oishi voegt daar een derde antwoord aan toe: het psychologisch rijke leven. Een psychologisch rijk leven is een leven vol uiteenlopende, interessante en vaak perspectiefveranderende ervaringen. Deze pagina beschrijft wat Oishi met psychologische rijkdom bedoelt. Ook lees je hoe psychologische rijkdom zich onderscheidt van geluk en betekenis.

Twee klassieke antwoorden: geluk en betekenis

Subjectief welbevinden

Het eerste antwoord, het gelukkige leven, komt uit de traditie van het onderzoek naar subjectief welbevinden. Subjectief welbevinden bestaat uit drie onderdelen: tevredenheid met het leven als geheel, een hoge frequentie van positieve emoties en een lage frequentie van negatieve emoties. Het gaat in deze traditie nadrukkelijk niet om intense pieken van vreugde, maar om de vraag of iemand zelf vindt dat zijn leven goed verloopt. De belangrijkste les van veertig jaar onderzoek naar subjectief welbevinden is dat geluk vooral een kwestie is van frequentie: kleine, herhaalbare, plezierige activiteiten dragen meer bij aan een gelukkig leven dan grote, zeldzame gebeurtenissen. Wie gelukkig wil zijn, doet er goed aan tevreden te zijn met wat er is, dankbaar te zijn en niet steeds naar meer te streven.

Betekenisvol leven

Het tweede antwoord, het betekenisvolle leven, ontstond als kritiek op het eerste. Een leven kan subjectief gelukkig zijn en toch weinig waard, wanneer het alleen om de persoon zelf draait. Een betekenisvol leven heeft volgens het onderzoek drie kenmerken: het gevoel er toe te doen voor anderen, een duidelijke richting of doel, en samenhang tussen de verschillende rollen en levensfasen. Betekenis komt in de praktijk vooral uit stabiele bronnen: familie, werk, een gemeenschap, een levensbeschouwing. Wie betekenis zoekt, kiest doorgaans één of twee terreinen waar hij zich langdurig aan verbindt, zodat hij het resultaat van zijn inzet kan zien.

Beide antwoorden, het gelukkige leven en het betekenisvolle leven, komen samen in het begrip flourishing, dat in de positieve psychologie de standaardomschrijving van een goed leven is geworden. Flourishing verenigt het subjectief welbevinden (“hedonisch” element, plezier en tevredenheid), met betekenis en bijdrage (“eudaimonisch” element).

Wat er ontbreekt: openheid, nieuwsgierigheid en verandering

Is stabiliteit wel alles?

Bij flourishing of welbevinden of zingeving ontbreekt een element.
De voorspellers van een gelukkig leven en van een betekenisvol leven wijzen namelijk allemaal in dezelfde richting: stabiliteit. Een stabiele relatie, een stabiele baan, een stabiele gemeenschap, een vaste routine. Mensen met vaste routines vinden hun leven betekenisvoller, en mensen die zich in hun vertrouwde omgeving bewegen zijn gelukkiger. Dat is op zichzelf niet verrassend, maar het roept een vraag op: wat gebeurt er met de mensen die stabiliteit juist niet zoeken? Met de mensen die het liefst verkennen, reizen, van baan wisselen, moeilijke boeken lezen en onbekende plekken opzoeken?

Persoonlijkheidsonderzoek

persoonlijkheid emotieregulatie zorgvuldigheid mindfulness werkplek leefstijl weerbaarheid verandering wandelcoach Den Haag coaching balance

Een tweede observatie komt uit de persoonlijkheidspsychologie. Van de vijf grote persoonlijkheidstrekken, de zogeheten Big Five, hangen er vier duidelijk samen met geluk en betekenis.
Maar één persoonlijkheidsdimensie doet dat opvallend weinig: openheid voor ervaring, de neiging tot nieuwsgierigheid, verbeelding en het opzoeken van het onbekende. Een gelukkig leven en een betekenisvol leven zijn dus goed mogelijk zonder openheid voor ervaring. Maar als openheid voor ervaring nauwelijks bijdraagt aan de twee bestaande maten van een goed leven, dan meten die twee maten kennelijk niet alles wat mensen aan een leven waardevol vinden. Het leven van de ontdekkingsreiziger, de kunstenaar, de avonturier valt buiten het bereik van geluk en betekenis zoals de psychologie die tot nu toe heeft gemeten.

Psychologische rijkdom: definitie en toets

Oishi en zijn collega’s omschrijven het psychologisch rijke leven als een leven vol diverse, interessante en perspectiefveranderende ervaringen. Die laatste eigenschap, perspectiefverandering, is de kern. Niet elke ongewone ervaring is psychologisch rijk. Een vreemd gerecht eten of een merkwaardig tafereel zien is interessant, maar verandert niets aan hoe iemand naar de wereld kijkt. Een ervaring is pas psychologisch rijk wanneer zij een vooronderstelling aan het wankelen brengt: over een groep mensen, over zichzelf, over hoe de dingen werken. De toets is dus niet of iets nieuw of spannend was, maar of iemand er anders door is gaan denken.

Psychologische rijkdom

Daarmee onderscheidt psychologische rijkdom zich van geluk en van betekenis op een aantal punten:
*Een rijke ervaring hoeft niet prettig te zijn. Een half jaar studeren in het buitenland, een moeilijke opleiding, een mislukte onderneming of een ingrijpend verlies kunnen allemaal psychologisch verrijkend zijn, terwijl ze op het moment zelf verwarrend, vernederend of pijnlijk waren.
*Een rijke ervaring hoeft ook nergens toe te dienen. Waar betekenis morele overtuiging vraagt, een gevoel dat men op de goede weg is, is psychologische rijkdom spontaan en open: men weet niet van tevoren waar het heen gaat. Betekenis is toekomstgericht en doelgericht; psychologische rijkdom laat zich verrassen.
*Een derde onderscheid betreft de emoties. Mensen met een gelukkig leven en mensen met een betekenisvol leven rapporteren beiden veel positieve en weinig negatieve emoties. Mensen met een psychologisch rijk leven rapporteren veel positieve emoties én veel negatieve emoties.

Sensatiesucht?

Oishi onderscheidt psychologische rijkdom uitdrukkelijk van sensatiezucht. De sensatiezoeker wil steeds opnieuw een prikkel, zakt daarna terug naar zijn uitgangspunt en heeft dan weer een nieuwe prikkel nodig. Psychologische rijkdom werkt niet zo. Psychologische rijkdom is cumulatief: zoals materiële rijkdom een vermogen is dat zich opbouwt, is psychologische rijkdom een portefeuille van ervaringen, inzichten en verhalen die zich in de herinnering opstapelen. Daarvoor is reflectie nodig. Wie ervaringen niet verwerkt en niet onthoudt, bouwt geen rijkdom op. Dat betekent ook dat er zoiets bestaat als te veel rijkdom: wie in korte tijd meer meemaakt dan hij kan verwerken, houdt er weinig aan over.

Boeken, films, kunst

Psychologische rijkdom hoeft ten slotte niet uit eerste hand te komen. Boeken, films, muziek en kunst zijn volgens Oishi belangrijke bronnen van rijkdom, omdat ze iemand in staat stellen tijdelijk een ander leven te leiden en de wereld door andere ogen te zien. Mensen die veel literaire fictie lezen, blijken bijvoorbeeld complexere verklaringen te geven voor het gedrag van anderen dan mensen die dat niet doen.

Persoonlijkheid, cultuur en levensloop

Welke van de drie dimensies van een goed leven iemand zoekt, hangt samen met persoonlijkheid, waarden en omgeving. Mensen die esthetische en theoretische waarden hoog aanslaan, mensen die kunst, ideeën en het verkennen van de wereld belangrijk vinden, neigen naar psychologische rijkdom. Mensen met sterke sociale en financiële waarden neigen naar het gelukkige leven; mensen met sterke religieuze of maatschappelijke waarden naar het betekenisvolle leven. Deze verschillen zijn deels aangeboren en deels gevormd door opvoeding en omgeving, zoals bij persoonlijkheidstrekken in het algemeen. De pagina over persoonlijkheid in de levensloop gaat daar verder op in.

De voorkeur voor verschuift ook met de levensfase. Studenten in hun eerste jaar kiezen in meerderheid voor een rijk leven: ze zijn net aangekomen en willen verkennen. Enkele jaren later is het populairste antwoord een gelukkig leven, en tegen het einde van de studie een betekenisvol leven. Oishi vermoedt dat iets soortgelijks zich rond de pensionering herhaalt: vóór het pensioen wil men een nalatenschap achterlaten, daarna ontstaat opnieuw ruimte voor verkenning. Daarnaast speelt de omgeving een rol. Wie onder stress staat, zoekt het vertrouwde en verkent niet; verkenning veronderstelt een veilige basis. En de cultuur waarin iemand leeft bepaalt mede welke dimensie bereikbaar en gewaardeerd is.

Drie dimensies, geen ranglijst

Oishi benadrukt dat zijn theorie geen pleidooi is om psychologische rijkdom na te streven. Het is een pleidooi om de vraag naar het goede leven ruimer te stellen. Wie geen geluk of betekenis vindt, zoekt misschien iets anders, en heeft daar tot nu toe geen woord voor gehad. Wie wél gelukkig is, kan merken dat het vertrouwde ook saai kan worden; wie zich langdurig aan één doel verbindt, kan merken dat de wereld daardoor klein wordt. In beide gevallen biedt de derde dimensie een uitweg die niet ten koste gaat van de eerste twee.

Vitaliteit

Iedereen kent die toestand wel: enthousiasme, levendigheid en een kalme, beschikbare energie waarin je je sterk en aanwezig voelt. In de zelfdeterminatietheorie wordt vitaliteit gedefinieerd als de fysieke en mentale energie die je ter beschikking staat. Energie dus, die je kunt benutten en reguleren voor wat je wilt doen (Ryan & Deci, 2008).

zelfdeterminatietheorie, dat de intrinsieke motivatie Welzijn en intrinsieke motivatie van mensen samenhangt met 3 factoren (psychologische basisbehoeften) : autonomie, competentie en saamhorigheid — autonomie, competentie en saamhorigheid

Richard Ryan en Christina Frederick introduceerden hiervoor het begrip subjectieve vitaliteit: de bewuste ervaring dat je over energie en levenskracht beschikt, als een directe afspiegeling van je welzijn (Ryan & Frederick, 1997).

Niet elke energie is vitaliteit

Een belangrijk inzicht van Ryan en Frederick is dat vitaliteit niet hetzelfde is als opwinding of activatie op zich. Je kunt opgejaagd, gespannen of voortdurend “aan” staan en tóch weinig vitaliteit ervaren. Wat vitaliteit kenmerkt, is dat de energie aanvoelt als van jezelf: beschikbaar voor de dingen die je zelf belangrijk vindt. Energie die je verbruikt onder druk, uit moeten of uit angst put je juist uit. Vitaliteit is daarmee energie die in dienst staat van het zelf (Ryan & Deci, 2008). Niet voor niets voelt handelen vanuit willen anders dan handelen vanuit een innerlijke stem die vooral moet, moet, moet.

Vitaliteit en de psychologische basisbehoeften

Steeds meer experimenteel en veldonderzoek laat zien dat vitale energie wordt gevoed wanneer de drie psychologische basisbehoeften vervuld zijn: autonomie, competentie en verbondenheid. Handelen vanuit autonome motivatie (omdat je iets zelf wilt of waardevol vindt) houdt je energie op peil. Handelen vanuit gecontroleerde extrinisieke motivatie (omdat het moet, van jezelf of van een ander) levert vaak dezelfde prestatie op, maar put je vitaliteit uit (Nix, Ryan, Manly & Deci, 1999). Een leven dat vooral draait om extrinsieke doelen als status, geld of uiterlijk bevredigt die behoeften minder, en levert daardoor minder energie op.

Leefstijl, natuur en herstel

Vitaliteit heeft daarnaast een stevige lichamelijke basis. Een gezonde leefstijl (voldoende bewegen, goede slaap, ontspanning en gezond eten) ondersteunt je fysieke en mentale energie. Bijzonder krachtig is contact met de natuur: mensen voelen zich aantoonbaar energieker en levendiger na tijd buiten in een natuurlijke omgeving (Ryan et al., 2010). Dat is een van de redenen dat ik graag wandelend coach en aandacht besteed aan natuur en welzijn. Vitale mensen blijken bovendien beter te copen met stress en weerbaarder tegen fysieke en virale belasting, en rapporteren meer gezondheid en welzijn.

Verwant aan flow

Een nauw verwante toestand is flow: volledig opgaan in een activiteit die je zelf zinvol vindt. Ook flow laat zich goed begrijpen vanuit de zelfdeterminatietheorie en gaat doorgaans samen met een sterk gevoel van vitaliteit (Bakker & Van Woerkom, 2017). Waar vitaliteit de beschikbare energie beschrijft, beschrijft flow de toestand waarin die energie helemaal opgaat in wat je doet.

Vitaliteit en eigen regie

Dat vitaliteit “energie die je ter beschikking staat” is, raakt de kern van agency en eigen regie: het gevoel zelf aan het roer van je leven te staan. Wie handelt vanuit eigen keuze en autonomie houdt energie over; wie vooral leeft vanuit moeten, raakt langzaam uitgeput. Werken aan je vitaliteit is daarom niet alleen een kwestie van rust en leefstijl, maar ook van regie: kiezen voor wat werkelijk van jou is.

Literatuur

Bakker, A. B., & Van Woerkom, M. (2017). Flow at work: A self-determination perspective. Occupational Health Science, 1, 47–65.

Nix, G. A., Ryan, R. M., Manly, J. B., & Deci, E. L. (1999). Revitalization through self-regulation: The effects of autonomous and controlled motivation on happiness and vitality. Journal of Experimental Social Psychology, 35(3), 266–284.

Ryan, R. M., & Frederick, C. (1997). On energy, personality, and health: Subjective vitality as a dynamic reflection of well-being. Journal of Personality, 65(3), 529–565.

Ryan, R. M., & Deci, E. L. (2008). From ego depletion to vitality: Theory and findings concerning the facilitation of energy available to the self. Social and Personality Psychology Compass, 2(2), 702–717.

Ryan, R. M., Weinstein, N., Bernstein, J., Brown, K. W., Mistretta, L., & Gagné, M. (2010). Vitalizing effects of being outdoors and in nature. Journal of Environmental Psychology, 30(2), 159–168.

Flow

De flowtoestand, ook wel bekend als “in de zone zijn”, is een mentale toestand waarin een persoon volledig opgaat in een activiteit. Deze staat van diepe concentratie en betrokkenheid wordt vaak geassocieerd met verhoogde prestaties en creativiteit.

Competentie en flow zijn twee nauw verwante concepten in de positieve psychologie en als psychologische basisbehoefte. Deze begrippen beschrijven de optimale staat van menselijk functioneren. Competentie verwijst naar het gevoel van beheersing en effectiviteit dat iemand heeft in zijn werk of een andere activiteit. Flow verwijst naar de subjectieve toestand van volledige absorptie en plezier die iemand ervaart wanneer hij volledig betrokken is bij een uitdagende en zinvolle taak.

Volgens Csikszentmihalyi, de grondlegger van de flowtheorie, wordt flow gekenmerkt door intense betrokkenheid bij de activiteit van moment tot moment. De aandacht gaat volledig uit naar de betreffende taak. De Flow-toestand omvat ook drie aanvullende subjectieve kenmerken: het samengaan van actie en bewustzijn, een gevoel van controle, en een veranderd tijdsbesef.

Flow is geen willekeurige of toevallige gebeurtenis, maar het resultaat van bepaalde omstandigheden die passen bij de taak en de persoon.

Csikszentmihalyi identificeerde drie belangrijke voorwaarden voor flow:

Duidelijke doelen: De persoon weet wat hij wil bereiken en hoe hij zijn vooruitgang kan meten.
Evenwicht tussen waargenomen uitdagingen en waargenomen vaardigheden:
De taak is noch te gemakkelijk noch te moeilijk voor het vaardigheidsniveau van de persoon, waardoor een gevoel van optimale uitdaging ontstaat.

Competentie

Deze voorwaarden ondersteunen ook de competentie, omdat ze de persoon helpen verwachtingen te begrijpen. Ook weet de persoon (werknemer, student, leeling) hoe hij/zij prestaties kan verbeteren en hoe moeilijkheden kan overwinnen. Competentie en flowtoestand versterken elkaar, want het ervaren van flow versterkt iemands gevoel van competentie, en het zich competent voelen vergroot de kans op het ervaren van een mentale flowtoestand.

Mentale weerbaarheid en gezondheid welbevinden wandelcoach Den Haag cognitieve, emotionele en sociale vaardigheden die iemand in staat stellen een zinvol, lerend en productief leven te leiden en succesvol verschillende sociale rollen en functies te vervullen gedurende de verschillende stadia in diens levensloop — Mentale weerbaarheid en gezondheid

Competentie en flowtoestand zijn belangrijk voor zowel individuen als organisaties. Beide begrippen worden in verband worden gebracht met positieve resultaten zoals motivatie, productiviteit, creativiteit, leren, welzijn en tevredenheid. Door een werkomgeving te creëren die competentie en de bijhorende mentale toestand ondersteunt, kunnen werkgevers een positieve werkcultuur bevorderen waarin werknemers zich gewaardeerd, bekwaam en betrokken voelen bij hun werk.

Flow en hersenen

De flowtoestand is ook meetbaar in de hersenen. Uit onderzoek blijkt dat flow wordt gekenmerkt door verhoogde theta-activiteiten in de frontale gebieden en gematigde alfa-activiteiten in de frontale en centrale gebieden. Deze hersengolven treden op wanneer we ons in een ontspannen, maar ook gefocuste staat bevinden. Dergelijke verhoogde theta en alfa-activiteiten wijzen op een diepe betrokkenheid bij de taak, een gevoel van tijdverlies en een verlies van zelfbewustzijn. Dit fenomeen wordt vaak waargenomen bij kunstenaars, atleten en andere individuen die volledig opgaan in hun werk of passie.

Hoe kom je in flow?

Flow laat zich niet afdwingen, maar je kunt hem wél uitnodigen door de juiste omstandigheden en prikkels te scheppen. Een belangrijke ingang is inspiratie. In psychologisch onderzoek heeft inspiratie als kenmerk wat Thrash en Elliot evocatie noemen: inspiratie wordt opgeroepen door iets buiten jezelf en laat zich niet zomaar bevelen (Thrash & Elliot, 2003). Je kunt flow dus niet rechtstreeks oproepen, maar je kunt jezelf wél blootstellen aan prikkels die de vonk ontsteken. Denk aan een inspirerend voorbeeld: iemand die de activiteit beoefent waarin jij wilt opgaan. Door je daaraan op te trekken, raak je eerder geactiveerd en gemotiveerd om zelf te beginnen.

Welke prikkels jóu in flow brengen, is persoonlijk. Daarom helpt het om je eigen flow-repertoire op te bouwen via zelfobservatie. Houd een tijdje bij wanneer je vanzelf opging in een taak, en wat daaraan voorafging. Voor de een is dat een bepaald muziekstuk, voor de ander een wandeling in de natuur, en voor weer een ander het terugkijken naar werk dat je eerder ín flow maakte — je eigen eerdere werk als voorbeeld dat je opnieuw op gang brengt.

Zorg ten slotte voor een vrije aanloop. Stem de taak af op je vaardigheid, zodat de uitdaging klopt (zie competentie), en bescherm je concentratie door één ding tegelijk te doen en afleiding weg te nemen. Ook je energie speelt mee: wie vitaal is, komt makkelijker in flow dan wie uitgeput is. Zo wordt in flow komen geen toeval, maar iets waar je zelf regie over voert: je leert je eigen voorwaarden kennen en schept ze bewust.

Literatuur Flow

Bakker, A. B., & Van Woerkom, M. (2017). Flow at work: A self-determination perspective. Occupational Health Science, 1, 47-65.

Katahira, K., Yamazaki, Y., Yamaoka, C., Ozaki, H., Nakagawa, S., & Nagata, N. (2018). EEG correlates of the flow state: A combination of increased frontal theta and moderate frontocentral alpha rhythm in the mental arithmetic task. Frontiers in psychology, 9, 300.Kotler, S., Mannino, M., Kelso, S., & Huskey, R. (2022). First Few Seconds for Flow: A Comprehensive Proposal of the Neurobiology and Neurodynamics of State Onset. Neuroscience & Biobehavioral Reviews, 104956.

Kotler, S., Mannino, M., Kelso, S., & Huskey, R. (2022). First Few Seconds for Flow: A Comprehensive Proposal of the Neurobiology and Neurodynamics of State Onset. Neuroscience & Biobehavioral Reviews, 104956.

Thrash, T. M., & Elliot, A. J. (2003). Inspiration as a psychological construct. Journal of Personality and Social Psychology, 84(4), 871–889.

Flourishing, bloei en groei

Flourishing is een term die gebruikt wordt om de optimale staat van menselijke ontwikkeling te beschrijven. Het gaat om het bereiken van een hoge mate van positieve mentale gezondheid, welzijn en veelzijdige ontplooiing op verschillende levensdomeinen. Flourishing is een centraal concept in de positieve psychologie, de wetenschappelijke studie van wat mensen gelukkig en veerkrachtig maakt. Ook de moderne motivatietheorie, de zelfdeterminatietheorie, richt zich op psychologische groei en bloei.

Flourishing kan ook letterlijk worden opgevat: genieten van de natuur, van tuinieren en van stadsvergroening.

duurzaam Den Haag guerilla gardening stoep groen stoepplanten tegelwippen steenbreek boomspiegel geveltuin bloemen zaadjes natuurbeleving flourishing psychologisch functioneren en positief sociaal functioneren-Natuurbeleving rust ontspanning wandelen natuurervaring welzijn mentale gezondheid plezier aandacht gedachten hobbies leren kunst coping

Flourishing in meer algemene zin betekent niet alleen dat je je goed voelt, maar ook dat je goed doet. Het houdt in dat je betrokken bent bij je activiteiten, dat je zinvolle relaties hebt met anderen en dat je bijdraagt aan de samenleving. Flourishing impliceert ook dat je openstaat voor nieuwe ervaringen en uitdagingen. Psychologische groei maakt, dat je leert van je fouten en dat je streeft naar mentale weerbaarheid.

Liefelijk zeepkruid (anjer) langs Haagse grachten Saponariaofficinalis geschikt voor natuurtuin vaste plant Flourishing, bloei en groei

Flourishing hangt nauw samen met andere concepten uit de positieve en humanistische psychologie, zoals groei-mindset, mastery-orientatie en intrinsieke motivatie. Een groei-mindset is de overtuiging dat je je capaciteiten kunt verbeteren door inspanning en feedback. Een mastery-orientatie is de neiging om je te richten op het verwerven van kennis en vaardigheden in plaats van op het behalen van prestaties. Intrinsieke motivatie is de drijfveer om iets te doen omdat je het interessant of leuk vindt, niet omdat je er een beloning of straf voor krijgt.

De belangrijkste factoren die intrinsieke motivatie en dus ook flourishing bevorderen zijn autonomie, competentie en saamhorigheid. Autonomie betekent dat je zelf kunt kiezen wat je doet en hoe je het doet. Competentie betekent dat je het gevoel hebt dat je iets goed kunt of kunt leren. Saamhorigheid betekent dat je verbonden bent met anderen die je waarderen en steunen.

Flourishing is dus een ideaal waar we allemaal naar kunnen streven. Het is niet alleen goed voor onszelf, maar ook voor de mensen om ons heen en voor de wereld in het algemeen.

zelfdeterminatietheorie, dat de intrinsieke motivatie van mensen samenhangt met 3 factoren (psychologische basisbehoeften) : autonomie, competentie en saamhorigheid

Vogelzang en naturbeleving

zanglijster

Vogelzang is een wonderbaarlijke en miraculeuze bijdrage aan onze natuurbeleving. Vogelgeluiden betoveren en fascineren. Buiten zijn, wandelen fietsen, tuinieren draagt in hoge mate bij aan onze mentale en fysieke gezondheid en ons welzijn. Vogelzang is daarbei één van de aspecten die natuurervaring zo plezierig en weldoend maakt.

nachtegaal

Er zijn verschillende redenen waarom mensen vogelgezang aangenaam vinden en waarom we het graag horen:

Evolutionaire betekenis van vogelzang

Vogelzang bestaat al miljoenen jaren en is geëvolueerd als communicatiemiddel en om partners aan te trekken. Onze voorouders vertrouwden wellicht op de geluiden van vogels om het begin van een nieuwe dag aan te geven of om bepaalde gevaren of voedselbronnen te herkennen. Daarom kan onze liefde voor vogelgeluiden evolutionaire wortels hebben.

Schoonheid

Veel mensen vinden vogelgezang gewoon mooi en aangenaam om naar te luisteren. Vogelgeluiden kunnen complex en melodieus zijn, en ze hebben vaak een rustgevend effect op luisteraars.

Verbinding met de natuur

Luisteren naar vogelgezang kan ons meer verbonden doen voelen met de natuurlijke wereld. Vogelzang kan gevoelens van rust, kalmte en vrede oproepen.

Nieuwsgierigheid

Mensen hebben een aangeboren nieuwsgierigheid naar de wereld om ons heen, en vogelgeluiden kunnen onze nieuwsgierigheid en interesse in de vogels die ze produceren aanwakkeren. Dit kan leiden tot een grotere waardering en begrip van de natuurlijke wereld. Zangvogels zingen ingewikkelde liedjes om partners aan te trekken en hun territorium te verdedigen. Je herkent vogelsoorten ook aan hun specifieke zang.

Emotie

Recent onderzoek wijst uit, dat vogelgeluiden angst verlichten (Stobbe et al. 2022) Ander onderzoek toont aan, dat blootstelling aan natuurlijke geluiden, zoals vogelgezang, tot een verhoogde alfagolf-activiteit in de hersenen kan leiden. Alfagolven worden geassocieerd met ontspanning en een staat van wakkere rust, wat suggereert dat blootstelling aan natuurlijke geluiden een kalmerend effect kan hebben op de hersenen.

zanglijster

gele kwikstaart

Stobbe, E., Sundermann, J., Ascone, L., & Kühn, S. (2022). Birdsongs alleviate anxiety and paranoia in healthy participants. Scientific Reports, 12(1), 16414.

Positieve psychologie: betrokken leven

Positieve psychologie is de wetenschappelijke studie van positieve psychologische motivatie en ervaring, zoals tevredenheid, vreugde en een gevoel van zingeving.

Positieve psychologie richt zich op welzijn en op bevredigende, constructieve relaties.

Deze tak van de psychologie stelt vragen als:

*Wat maakt het leven de moeite waard?

*Wat helpt mensen om te bloeien en ontwikkelen in plaats van alleen maar te overleven?

*Hoe kunnen we mentale weerbaarheid en veerkracht versterken?

Positieve psychologie put uit meerdere stromingen van wetenschappelijke en psychologische richtingen

• Gedragstherapie: het toepassen van effectieve strategieën om constructief gedrag te stimuleren en te leren.

• Humanistische therapie & zelfdeterminatietheorie: de nadruk leggen op autonomie, intrinsieke motivatie en het geloof in het groeipotentieel van elke persoon.

• Existentialistische therapie: aandacht voor betekenis, doelen en de diep menselijke behoefte om persoonlijke waarden te verbinden met het dagelijks leven.

• Mindfulness – het cultiveren van bewustzijn van het huidige moment om stress te verminderen en dankbaarheid en (zelf-)compassie te bevorderen.

Door deze diverse invloeden met elkaar te verweven, biedt positieve psychologie een praktisch kader voor verandering. Mensen willen niet allen leren om te gaan met uitdagingen, maar ook actief bouwen aan een leven vol betekenis, betrokkenheid en voldoening.

Natuurbeleving en welzijn

Natuurbeleving rust ontspanning wandelen natuurervaring welzijn vitaliteit gezondheid plezier aandacht verwondering wandelcoach Den Haag

Als psycholoog, coach en wandelcoach ben ik overtuigd van het belang van leefstijl voor fysieke en mentale gezondheid. Recent is er ook veel aandacht voor de rustgevende invloed van de natuur op ons welbevinden. Uitgebreid onderzoek toont aan dat contact met de natuur geassocieerd is met een goede sociale, mentale en fysieke gezondheid

Lees verder

Ecopsychologie

De natuur en de ecopsychologie zijn essentieel voor mij, psycholoog en docent:

Privé, als duurzame doene r , professioneel als coach en wandelcoach, waar voor mij de principes van flow en “flourishin g” en het creëren en zoeken van “geluks- en oplaadplekken” centraal staan. Als docent sociale psychologie en ecopsycholog ie koester ik het psychologisch basisprincipe van “verbondenheid”: verbondenheid van mensen met elkaar en met de natuur.

De ecopsychologie onderzoekt hoe onze psychologische, emotionele en spirituele relatie met de natuur onze gezondheid en welzijn beïnvloedt. Ik ben geïnteresseerd in hoe we onze vervreemding van het natuurlijke kunnen overwinnen, en hoe we onze levensstijl kunnen aanpassen aan de ecologische grenzen van onze planeet. Ik laat me inspireren door verschillende disciplines en stromingen, zoals ecologie, humanistische en positieve psychologie.

Als coach en wandelcoach begeleid ik mensen die op zoek zijn naar meer zin, balans en geluk in hun leven. De kracht van de natuur helpt mensen om hun potentieel te ontdekken en te ontwikkelen. Ik nodig mensen uit om in contact te komen met hun innerlijke kompas, hun passies en hun dromen. Ik ondersteun mensen om hun flow te vinden, te floreren en hun “geluks- en oplaadplekken” te creëren.

Als docent sociale psychologie geef ik les over de sociale aspecten van onze relatie met de natuur. Studenten leren hoe ze kritisch kunnen nadenken over de invloed van cultuur, media, politiek en economie op onze perceptie en waardering van de natuur. Ik stimuleer studenten om hun eigen verbondenheid met de natuur te verkennen en te verdiepen. Studenten leren om hun rol als verantwoordelijke burgers en leiders in een veranderende wereld te reflecteren.

De natuur is essentieel voor mij als ecopsycholoog: het is mijn passie, mijn missie en mijn levensfilosofie.

Denken in natuurlijke en sociale systemen

Ik noem mij „ecopsycholoog“ omdat ik sterk overtuigd ben van de betekenis van de natuur voor het welzijn van mensen. Maar ecologie is ook de leer van systemen, en elk individu is deel van verschillende gemeenschappen. Deze gemeenschappen, groot een klein, beïnvloeden de individuele gezondheid. Als psycholoog kijk ik altijd naar de inbedding van een individu in de natuurlijke en sociale systemen.

ecopsychologie systemen ecopsycholoog den haag

Welzijn en intrinsieke motivatie

Als psycholoog, docent en coach interesseer ik me voor de motivatie van mensen. Hoe kan de intrinsieke motivatie, dus de innerlijke drive van mensen, het beste worden ondersteund?

Inleiding

Intrinsieke motivatie is de liefde voor de taak zelf – iets doen omdat het interessant, plezierig, bevredigend, boeiend of persoonlijk uitdagend is. Intrinsieke motivatoren zijn hierbij interesse, plezier, of de tevredenheid en de uitdaging van het werk zelf. Men heeft hierbij geen ander doel voor ogen dan de taak, en men hoeft deze taak ook niet per se goed uit te voeren. De voldoening ligt in het gedrag zelf.

Lees verder